دکتر اکبر خدابنده، متخصص ارتوپدی و رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد روز دوشنبه 4 اسفندماه 1404 در گفت و گو با وبدا اظهار کرد: در روزهای پایانی سال شاهد افزایش مراجعات با شکایت کمردرد، گردن‌درد، درد زانو و مچ دست هستیم که بخش قابل توجهی از آن ناشی از فشارهای ناگهانی و وضعیت‌های نادرست بدن هنگام خانه‌تکانی است.

 

 شایع‌ترین آسیب‌های خانه‌تکانی

 وی افزود: کمردرد و حتی تشدید فتق دیسک از جمله مشکلات شایع این ایام است. خم شدن طولانی‌مدت، بلند کردن اجسام سنگین با کمر خم و چرخش ناگهانی تنه می‌تواند موجب کشیدگی عضلات یا آسیب به دیسک‌های بین‌مهره‌ای شود.

 

رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد ادامه داد: نشستن و برخاستن مکرر یا دو زانو و چهارزانو نشستن طولانی برای شست‌وشو، فشار زیادی به مفصل زانو وارد می‌کند و می‌تواند دردهای زانو یا علائم آرتروز را تشدید کند.

 

به گفته وی، بالا نگه داشتن دست‌ها برای پاک کردن شیشه‌ها و کابینت‌های فوقانی بدون ابزار مناسب نیز باعث فشار به عضلات گردن و شانه می‌شود و گاهی التهاب‌های دردناک ایجاد می‌کند.

 

دکتر خدابنده همچنین با اشاره به التهاب تاندون‌های مچ دست تصریح کرد: فشار مداوم هنگام چلاندن دستمال یا استفاده طولانی از تی و جارو می‌تواند منجر به تاندونیت و دردهای مزمن مچ شود.

 

وی زمین‌خوردگی را از دیگر مخاطرات این ایام دانست و گفت: ایستادن روی صندلی‌های نامطمئن یا چهارپایه‌های لق برای گردگیری پرده و لوستر، خطر سقوط و حتی شکستگی مچ دست یا لگن را افزایش می‌دهد.

 

توصیه‌های پیشگیرانه برای خانه‌تکانی ایمن

رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد با تأکید بر پیشگیری از آسیب‌ها اظهار کرد: پیش از شروع کار، ۵ تا ۱۰ دقیقه حرکات کششی ساده برای کمر، گردن و پاها انجام دهید تا عضلات آماده فعالیت شوند.

 

وی ادامه داد: توصیه می‌کنیم کارهای خانه‌تکانی را در چند روز تقسیم کنید و از انجام همه فعالیت‌ها در یک روز بپرهیزید. فشار تجمعی یکی از مهم‌ترین عوامل آسیب است.

 

دکتر خدابنده درباره بلند کردن اجسام سنگین نیز گفت: برای جابه‌جایی وسایل، زانوها را خم کنید، کمر را صاف نگه دارید، جسم را نزدیک بدن بگیرید و از چرخش ناگهانی تنه خودداری کنید.

 

وی استفاده از ابزار مناسب را ضروری دانست و افزود: به کارگیری تی دسته‌بلند، نردبان استاندارد و دستکش مناسب می‌تواند فشار وارده به مفاصل را کاهش دهد.

 

به گفته این متخصص ارتوپدی، هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه کار، چند دقیقه استراحت و انجام حرکات کششی ملایم توصیه می‌شود. همچنین استفاده از کفش مناسب و پرهیز از دمپایی‌های لیز یا بدون کفی طبی اهمیت زیادی دارد.

 

چه کارهایی انجام ندهیم؟

رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد تأکید کرد: جابه‌جایی یخچال، ماشین لباسشویی و کمدهای سنگین را به تنهایی انجام ندهید. روی صندلی‌های لق یا چهارپایه‌های نامطمئن نایستید. از خم شدن طولانی با کمر قوزکرده خودداری کنید. با وجود درد اولیه به کار ادامه ندهید. برای مدت طولانی روی زمین ننشینید.

 

اصول صحیح جابه‌جایی وسایل سنگین 

وی در ادامه خاطرنشان کرد: اگر وسیله‌ای بسیار سنگین است، حتماً از دیگران کمک بگیرید. در صورت امکان به جای بلند کردن، آن را روی سطح صاف هل دهید یا از چرخ‌های کمکی و زیراندازهای لغزنده استفاده کنید. هنگام حمل دو نفره نیز هماهنگی کامل در شمارش و حرکت ضروری است. در صورت بروز آسیب چه کنیم؟

 

دکتر خدابنده عنوان کرد: در صورت بروز درد خفیف، استراحت نسبی و استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول، هر بار به مدت ۱۵ دقیقه، می‌تواند کمک‌کننده باشد و باید از فعالیت سنگین پرهیز شود.

 

وی افزود: اگر درد مداوم، بی‌حسی، گزگز یا انتشار درد به دست و پا وجود داشت، مراجعه به پزشک ضروری است زیرا ممکن است نیاز به بررسی تخصصی و تصویربرداری باشد.

 

به گفته رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد، در صورت تورم شدید یا ناتوانی در حرکت مفصل نیز احتمال آسیب جدی وجود دارد و مراجعه فوری به مراکز درمانی توصیه می‌شود.

 

تأکید بر رعایت اصول ارگونومی

دکتر خدابنده یادآوری کرد: خانه‌تکانی نباید به بهای آسیب دیدن ستون فقرات و مفاصل تمام شود. رعایت اصول ساده ارگونومی می‌تواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند و در صورت تداوم درد بیش از چند روز، مراجعه به پزشک را نباید به تأخیر انداخت.